التصویر الفنی فی شعر العمیان

عصاي ويژه نابينايان به عنوان يك وسيله كمكي مهم در تحرك و جهت يابي براي افراد با آسيب شديد بينايي تلقي مي گردد. با وجود پيشرفتهاي علمي و فني، عصا همچنان بهترين وسيله براي شناسايي مسير و موانع در رفت و آمد نابينايان به شمار مي رود. امروزه در اكثر كشورها، بويژه در كشورهاي پيشرفته دنيا نابينايان و كم بينايان براي نيل به استقلال در رفت و آمد بيشتر، از عصا استفاده مي نمايند. استفاده از عصا توسط نابينايان سابقه ديرينه دارد. اما شيوه هاي استفاده از آن كه در چند دهه گذشته تدوين و بكار گرفته مي شود، نبوده است.
براي اولين بار در ايران در اوايل دهه 50 گروهي از دست اندركاران آموزشي توانبخشي نابينايان پس از گذراندن دوره تحرك و جهت يابي كه توسط كارشناسان خارجي، در شهرستان كرج برگزار شده بود، به عنوان مربيان تحرك و جهت يابي مشغول و نابينايان علاقه مند به فراگيري تكنيكها و اصول تحرك و جهت يابي را با برگزاري دوره هاي خاص تحت آموزش قرار دادند.
متأسفانه به علت نگرش منفي جامعه نسبت به نابينايان پذيرش استفاده از عصا از سوي نابينايان بسيار دشوار بوده و تنها عده معدودي از آنان علاقه مند به يادگيري فنون تحرك و جهت يابي و استفاده از عصا بوده كه اين امر باعث محدوديتهاي زيادي در نيل به استقلال فردي در امر اياب و ذهاب دوستان نابينا گرديده است. خوشبختانه در دو دهه اخير بويژه در چند سال گذشته با تغيير نگرش نابينايان و فراهم شدن شرايط مناسب تر، براي ابراز وجود آنان در جامعه، علاقه مندي و تمايل نابينايان به استفاده از عصا به عنوان يك وسيله كمك توانبخشي افزايش يافته و اين امر موجب شده تا به طور روزافزون عده زيادي از نابينايان ضمن آموزش، مهارتهاي لازم را در امر تحرك وجهت يابي به دست آورده و به استقلال موردنظر نايل آيند. استقلال در اياب و ذهاب نابينايان، فعاليتهاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي آنان را گسترش داده است.
همگام با علاقه مندي نابينايان به استفاده از عصاي سفيد، پيشرفتهاي قابل توجهي در ساخت آن در كشور حاصل شده به طوري كه هم اكنون انواع گوناگون عصاهاي خاص نابينايان در كشورمان توليد و در اختيار آنان قرار مي گيرد.توصيه ما به روشندلان اين است كه اگر هنوز به دست گرفتن عصاي سفيد و استفاده از آن برايتان دشوار است و هنوز آموزش و مهارتهاي لازم را در اين خصوص كسب ننموده ايد حتماً به مراكز نابينايان، كه مي توانند شما را در اين امر ياري نمايند مراجعه نماييد، تجربه دوستان نابينايي كه توانسته اند خود را با معلوليت بينايي تطبيق دهند و به طور مستمر، از عصا استفاده نموده اند، حاكي از آن است كه آنان هرگز مايل نيستند، بدون عصا رفت و آمد نمايند.
عصاي سفيد علاوه بر آن كه امكان اياب و ذهاب نابينايان را به طور مستقل و ايمن فراهم مي نمايد، به استفاده كنندگان آن اعتماد به نفس و قوت قلب مي بخشد.
در اهميت استفاده از عصاي سفيد همان بس كه روز 23 مهرماه را كه مطابق با 15 اكتبر است، به نام روز جهاني عصاي سفيد و امنيت نابينايان نامگذاري نموده اند و يكي از بندهاي قانون عصاي سفيد استفاده عموم نابينايان از عصا بوده و در جاي ديگر در همين قانون ساير اعضاي جوامع را ملزم به رعايت حال استفاده كنندگان از عصا مي نمايد.برخي از دوستان ابراز مي دارند كه آنها نيز به اهميت استفاده از عصا واقف هستند. اما به علت عدم پذيرش خانواده آنها و تصور اين كه ممكن است در جامعه پيرامون خود هنگام استفاده از عصا مورد بي مهري ديگران قرار گيرند از عصا استفاده نمي نمايند. اگر دوستان نابيناي ما بتوانند با بيان مشكلات خود به خانواده هايشان و عنوان داشتن اين مطلب كه استفاده از عصا چه نقش بسزايي در زندگي آنان مي تواند داشته باشد، قطعاً خانواده ها نيز پذيراي اين موضوع خواهند بود. چنانچه خود براي متقاعد كردن خانواده، براي پذيرش موضوع مشكل داريد مي توانيد از مربيان و آموزگاران و كارشناسان نابينايان در اين خصوص كمك بگيريد، آنها قادرند با راهنمايي شما و ارايه خدمات مشاوره اي به خانواده شما در حل مشكل شما را ياري نمايند.كارشناسان و صاحب نظران در امر توانبخشي عقيده دارند كساني كه به طور مادرزادي و يا در دوران كودكي نابينا مي شوند و افراد دير نابينا از همان روزهاي اول نابينايي آموزش ديده و مهارتهاي لازم را براي استفاده از عصا كسب مي نمايند.
امروزه امكانات متنوعي به عنوان يك وسيله كمك توانبخشي براي نابينايان وجود دارد. از آن جمله سگ راهنما، كه در خيلي از كشورهاي پيشرفته مورد استفاده قرار مي گيرد، عصاهاي الكترونيكي، عينكهاي خاص كه داراي سيستمهاي فرستنده و گيرنده مي باشد. حتي با بهره گرفتن از فرستنده گيرنده هاي ماهواره اي نابينايان مي توانند جهت يابي نمايند. اما همان طور كه گفته شد، هنوز عصاها معمولي بهترين، مناسب ترين و ارزانترين وسيله براي اياب و ذهاب نابينايان است كه به راحتي قابل تهيه مي باشد. قابل ذكر است كه عصاي ويژه نابينايان انواع بسيار گوناگون از حيث رنگ، دسته، نوك و اتصالات دارد.
آيا براي شما دوست نابينا هديه اي بهتر از استقلال هست؟ عصا وسيله اي است كه استقلال را به شما هديه مي دهد.
آيا مي دانيد نابينايان را چگونه راهنمايي كنيد؟
* نيكوست كه امنيت را براي نابينا در محيط كار و زندگي فراهم كنيم و نابينايي او را ناتواني تلقي نكنيم، بلكه آن را يك محدوديت بدانيم
* هنگامي كه با شخص نابينايي برخورد مي كنيم از ترحم كردن نسبت به او جداً خودداري كنيم چه بسا او توانايي هايي دارد كه ما از داشتن آن محروم هستيم. به او احترام بگذاريم و مانند سايرين با او رفتار كنيم.
* هنگامي كه فرد نابينايي را مي بينيم و احساس مي كنيم كه به كمك نياز دارد، به سوي او رفته و از او سؤال كنيم كه مي توانيم به او كمك كنيم؟ اگر پاسخ او آري بود، پس به كمك او بشتابيم.
* وقتي نابينايي را مي بينيم كه مي خواهد از خيابان عبور كند، مي توانيم به او كمك كنيم. براي اين منظور بازوي خود را در اختيار او قرار داده تا او بازوي ما را گرفته و با هم از خيابان عبور كنيم. يا مي توانيم عصاي او را گرفته و او را همراهي كنيم تا از خيابان عبور كند و هنگامي كه به آن سوي خيابان رسيديم او را از موقعيت جلويش آگاه كنيم.
* هنگام صحبت با فرد نابينا، هميشه صحبت و يا سؤالمان را از نابينا بپرسيم و با خود او صحبت كنيم نه با همراه او.
* نابينايي، ناشنوايي نيست، لذا لزومي ندارد كه با صداي بلند با فرد نابينا صحبت كنيم.
* نابينا وسايل خود را در جاي مشخصي قرار مي دهد، پس بدون اطلاع او وسايلش را جابجا نكنيم.
* در محيطي كه نابينا هست، درها كاملاً باز و يا بسته باشند، زيرا درهاي نيمه باز براي نابينايان بسيار خطرناك است.
* هنگامي كه در محيط كار و يا زندگي فرد نابينا وسيله اي جابجا مي شود، به او اطلاع دهيم تا مشكلي براي او ايجاد نشود. وسايل داخل اتاق در تحرك و جهت يابي به نابينا كمك مي كند.
* هنگامي كه وارد اتاق مي شويم، طوري صحبت كنيم تا نابينا ما را بشناسد.
* اگر در جمعي با نابينا صحبت مي كنيم، بهتر است مطالب خود را با اسم شخص نابينا به او خطاب كنيم تا متوجه شود كه او را مخاطب قرار داده ايم.
* هنگامي كه در كنار فرد نابينا سرگرم مطالعه و خواندن مجله و روزنامه هستيم، بهتر است او را در جريان اخبار و وقايع قرار دهيم. خبرهاي جالب را برايش تعريف كنيم.
* وقتي اتاق را ترك مي كنيم او را مطلع نماييم.
* هنگام صحبت با شخص نابينا بهتر است با گفتن آري يا نه حرفهاي او را تأييد يا رد كنيم تا او متوجه حضور ما و جهتي كه ايستاده ايم بشود. همچنين دايم موقعيت مكاني خود را تغيير ندهيم.
* هنگام صرف ناهار يا شام با فرد نابينا، بدون عجله، ابتدا غذا را به او معرفي كرده و سپس براي او توضيح دهيم كه مثلاً ليوان در جلوي بشقاب، نان در سمت چپ و يا ماست در سمت راست بشقاب است.

منبع: وبلاگ پیام مشاور